Máy in thẻ định danh là máy in thẻ nhựa dùng công nghệ in nhiệt chuyển tiếp, in tràn mép, gắn thêm lớp chống giả và mã hoá dữ liệu vào chip trên thẻ.
Nhóm thẻ định danh gồm thẻ căn cước công dân, giấy phép lái xe, hộ chiếu, thẻ cử tri, thẻ ngân hàng và thẻ ra vào khu vực hạn chế. Điểm chung: thẻ gắn với quyền của người cầm nó, nên yêu cầu chống làm giả và kiểm soát dữ liệu cao hơn hẳn thẻ nhân viên thông thường.
SmartID (Nam Sơn Technology) là nhà phân phối được uỷ quyền chính thức của Identis tại Việt Nam từ năm 2007, cung cấp máy in thẻ định danh, máy dập nổi thẻ, vật tư và dịch vụ kỹ thuật tại chỗ.
Thiết bị cho thẻ định danh
Tóm tắt nhanh
- Thẻ định danh cần in nhiệt chuyển tiếp để hình tràn mép và bám được trên thẻ chip lồi.
- Chống giả là nhiều lớp cộng lại: hologram, in UV, khắc laser, chữ siêu nhỏ, mã hoá chip.
- Chip nên dùng MIFARE DESFire EV3 hoặc dual interface; không dùng UID làm căn cứ xác thực.
- Thẻ ngân hàng cần ba khâu: in nhiệt chuyển tiếp, mã hoá chip và dải từ, dập nổi.
- Ribbon và phim đã in phải huỷ, vì còn lưu dấu vết dữ liệu.
Identis làm gì trong các chương trình định danh quốc gia?
Identis (thương hiệu chuyển đổi từ Matica) được nhiều chính phủ trên thế giới tin dùng để phát hành hàng triệu thẻ định danh công dân mỗi năm.
Một chương trình định danh khác hẳn việc mua một chiếc máy in thẻ. Cơ quan quản lý phải thu thập dữ liệu công dân từ nhiều nguồn, giữ an toàn khối dữ liệu đó tới lúc phát hành và cả sau khi thẻ đã tới tay người dùng. Phần mềm định danh của Identis dựng khung cho toàn chuỗi — từ đăng ký, thu nhận dữ liệu, tới phát hành thẻ ở cả dạng vật lý lẫn dạng số.
Những loại thẻ định danh nào đang được phát hành?
Thẻ căn cước công dân
136 quốc gia phát hành thẻ căn cước đã triển khai chương trình eID dựa trên thẻ chip và sinh trắc học — chiếm 92% số thẻ căn cước phát hành, với hơn 3,6 tỉ thẻ eID đang lưu hành. Ngoài lớp bảo mật số trong chip, thẻ căn cước cần yếu tố bảo an nhìn thấy được và khó làm giả: hologram ép chìm, chữ siêu nhỏ, dấu hiệu công khai hoặc ẩn. Thẻ phải bền, nhiều chương trình đặt tuổi thọ tối thiểu 10 năm.
Chương trình căn cước cấp quốc gia do cơ quan nhà nước chủ trì. Doanh nghiệp và tổ chức dùng chính lớp công nghệ này cho thẻ định danh nội bộ, thẻ ra vào khu vực hạn chế và thẻ hội viên cần chống giả.
Giấy phép lái xe
Giấy phép lái xe đang đi theo hướng lai: thẻ vật lý dùng song song với bản số trên điện thoại. Identis phát hành và quản lý được cả hai dạng trên cùng một khung dữ liệu, từ trung tâm hoặc từ điểm tiếp nhận tại địa phương.
Hộ chiếu và visa
Hộ chiếu phải theo chuẩn ICAO 9303 do Liên Hợp Quốc đặt ra: tài liệu đọc được bằng máy. Máy in hộ chiếu để bàn của Identis tuân thủ ICAO 9303, dùng cho phát hành tại chỗ và cấp hộ chiếu khẩn — đầu in phun nhiệt in hình và chữ lên cuốn, kèm mô-đun RFID ghi dữ liệu điện tử vào chip gắn trong cuốn.
Thẻ cử tri
Thẻ cử tri giữ nguyên tắc mỗi người một phiếu bầu. Khi có lịch bầu cử, nhu cầu dồn lại rất lớn: hệ thống phát hành tập trung của Identis cho sản lượng trên 2.000 thẻ mỗi giờ. Với vùng khó tiếp cận, hãng có thiết bị để bàn dùng cho đăng ký và phát hành lưu động.
Định danh số và tài sản số có làm thẻ nhựa biến mất không?
Không, ít nhất là chưa. Xu hướng đang là chạy song song: một danh tính, hai hình thức — bản số trên điện thoại để xác thực trực tuyến, thẻ vật lý để xác thực trực tiếp khi không có mạng, khi máy hết pin, hoặc khi quy định bắt buộc xuất trình giấy tờ cứng.
Cùng lúc đó, tài sản số và giao dịch số làm tăng nhu cầu xác thực nhiều lớp. Thẻ nhựa gắn chip đang được dùng như một lớp xác thực vật lý: thẻ nhân sự có quyền truy cập hệ thống, thẻ ký số, thẻ ra vào phòng máy chủ. Đó là lý do các chương trình định danh mới vẫn đặt hàng cả phần cứng in thẻ lẫn phần mềm quản lý.
Thẻ định danh có những lớp chống giả nào?
Chống giả là nhiều lớp cộng lại, không phải một tính năng.
Chọn bao nhiêu lớp là quyết định về rủi ro: thẻ chỉ để nhận diện trong toà nhà khác hẳn thẻ gắn với quyền rút tiền hay quyền công dân.
Các lớp bảo mật có thể đưa lên thẻ định danh
Một thẻ căn cước mẫu thường cộng nhiều lớp cùng lúc: lớp nhìn thấy bằng mắt, lớp cần đèn UV, lớp cần kính lúp và lớp chỉ máy đọc được.
| Lớp bảo mật | Là gì | Kiểm tra bằng |
|---|---|---|
| Màng hologram | Lớp foil ép lên mặt thẻ, đổi hình theo góc nhìn | Mắt thường |
| Nền bảo an in sẵn | Hoa văn guilloche in trên phôi trước khi cá thể hoá | Mắt thường |
| Dữ liệu cá nhân khắc laser | Thông tin khắc chìm vào thân thẻ thay vì chỉ in trên bề mặt | Mắt thường, không tẩy sửa được |
| Ảnh chân dung màu | Ảnh in màu độ nét cao trên nền bảo an | Mắt thường |
| Ảnh ẩn IPI | Ảnh giấu trong ảnh chân dung, mắt thường không thấy | Kính giải mã chuyên dụng |
| Ảnh bảo vệ MSPI | Ảnh chân dung in nhiều lớp an ninh chồng lên nhau | Kính lúp, đèn chuyên dụng |
| Ảnh mờ khắc laser | Ảnh chân dung thứ hai dạng bóng mờ, khắc laser | Mắt thường |
| CLI — ảnh đổi theo góc | Nghiêng thẻ hiện nội dung khác nhau ở cùng một vị trí | Nghiêng thẻ |
| MLI — nhiều ảnh laser | Nhiều thông tin khắc chồng, hiện lần lượt theo góc nghiêng | Nghiêng thẻ |
| Khắc laser nổi | Ngày cấp, ngày hết hạn nổi lên, sờ thấy bằng tay | Sờ bằng tay |
| Chữ siêu nhỏ khắc laser | Dòng chữ nhỏ tới mức bản sao chụp lại bị vỡ nét | Kính lúp |
| Ảnh in UV | Hình chỉ hiện dưới đèn cực tím | Đèn UV |
| Mã máy duy nhất (dòng XID) | Mã do chính máy in sinh ra, truy được thẻ này in từ máy nào | Máy đọc |
Chọn chip cho thẻ định danh: 125kHz, MIFARE hay dual interface?
Khảo sát đầu đọc trước, chọn chip sau. Thẻ 125kHz proximity chỉ trả về một dãy số cố định, không mã hoá, không xác thực — chỉ nên dùng cho ra vào nội bộ rủi ro thấp, không dùng cho thẻ gắn với quyền. Thẻ 13.56MHz theo ISO/IEC 14443A là nền của thẻ định danh hiện nay.
Trong họ MIFARE của NXP, mức bảo mật tăng dần:
- MIFARE Classic — rẻ, phổ biến, nhưng thuật toán đã bị phá công khai. Không dùng cho thẻ mang quyền truy cập hay giá trị.
- MIFARE Plus — đường nâng cấp lên AES-128 mà vẫn giữ được hạ tầng đầu đọc Classic đang chạy.
- MIFARE DESFire EV3 — mức nên chọn cho thẻ định danh: AES-128 (và 3DES), chứng nhận Common Criteria EAL5+, xác thực hai chiều ba bước, CMAC 8 byte cho toàn vẹn dữ liệu, Transaction MAC ký theo từng ứng dụng, Proximity Check chống tấn công tiếp sức, Originality Check chống chip nhái. Bộ nhớ 2–16 kB, mỗi thẻ chứa nhiều ứng dụng, mỗi ứng dụng tối đa 32 file, dữ liệu lưu 25 năm.
Nên phát hành tập trung hay phát hành tại chỗ?
Tập trung phù hợp khi phát hành theo lô lớn, kiểm soát một điểm in duy nhất — mô hình của thẻ căn cước và thẻ cử tri mùa bầu cử. Tại chỗ phù hợp khi phải trao thẻ ngay: quầy giao dịch, cấp hộ chiếu khẩn, cấp lại thẻ bị mất. Nhiều chương trình chạy cả hai trên cùng một khung dữ liệu. Mô hình nào cũng cần trả lời trước: ai được phép in, thẻ hỏng xử lý ra sao, dữ liệu đi qua máy nào.
Vận hành, bảo trì và huỷ thẻ an toàn
Máy in thẻ định danh vẫn cần lịch vệ sinh đầu in như mọi máy in thẻ. Điểm khác nằm ở khâu huỷ.
- Thẻ thu hồi và thẻ in lỗi: huỷ có biên bản, không bỏ chung rác.
- Ribbon đã in: còn lưu dấu vết thông tin, huỷ bằng thiết bị chuyên dụng.
- Phim chuyển tiếp đã dùng: xử lý cùng nhóm với ribbon.
- Máy đi bảo hành: tháo hết vật tư trong máy trước khi giao.
Cấu hình gợi ý theo quy mô phát hành
| Quy mô | Hướng cấu hình |
|---|---|
| Dự án nhỏ, phát hành theo đợt | Máy in nhiệt chuyển tiếp một mặt, thêm lớp UV khi cần |
| Phát hành liên tục tại quầy | Máy in nhiệt chuyển tiếp hai mặt, khay thẻ lớn, mã hoá chip |
| Thẻ ngân hàng, thẻ thanh toán | Máy in nhiệt chuyển tiếp kèm mã hoá chip và máy dập nổi thẻ |
| Chương trình phát hành quy mô lớn | Hệ thống phát hành tập trung, mô-đun cán màng, quy trình huỷ ribbon |
- Xem thêm: các dòng máy in thẻ nhựa SmartID đang phân phối.
Câu hỏi thường gặp
Identis và Matica có phải một hãng không?
Đúng. Identis là thương hiệu chuyển đổi từ Matica. Tài liệu và tên model cũ vẫn ghi Matica, nên khi tra cứu bạn có thể gặp cả hai tên. SmartID là nhà phân phối được uỷ quyền chính thức của Identis tại Việt Nam từ năm 2007.
Máy in hộ chiếu có khác máy in thẻ không?
Khác. Máy in hộ chiếu in lên cuốn sổ theo chuẩn ICAO 9303 và ghi dữ liệu vào chip RFID trong cuốn, không dùng phôi thẻ CR80.
Ribbon đã in có cần huỷ không?
Nên huỷ, vì ribbon còn lưu lại dấu vết dữ liệu đã in. Máy huỷ ribbon chuyên dụng như SMART-BIT cắt ruy băng thành hạt khoảng 2,5 mm, đọc ngược lại không được.
Vật tư và thiết bị huỷ an toàn
Trao đổi về dự án phát hành thẻ của bạn
Gửi quy mô phát hành, mức bảo mật cần đạt và loại đầu đọc đang dùng, SmartID dựng cấu hình máy và vật tư tương ứng. Gọi 0909 961 535 hoặc nhắn Zalo cùng số.
